MKB-winstvrijstelling 2026: zo werkt de aftrek voor ondernemers
De mkb-winstvrijstelling is een belastingkorting voor ondernemers in de inkomstenbelasting. Een vast percentage van je winst, na aftrek van de ondernemersaftrek, is vrijgesteld van belasting. Het percentage is voor 2026 12,7%. Je hoeft de vrijstelling niet apart aan te vragen, want de Belastingdienst past hem toe in je aangifte inkomstenbelasting. Je moet wel ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting en winst maken.
Wat is de mkb-winstvrijstelling?
De mkb-winstvrijstelling verlaagt het deel van je winst waarover je inkomstenbelasting betaalt. Het is dus geen bedrag dat je terugkrijgt, maar een vermindering van je belastbare winst. Hoe hoger je winst, hoe groter de vrijstelling in euro's. Het percentage bepaalt de wet en het kan van jaar tot jaar veranderen.
De regeling bestaat naast andere ondernemersaftrekposten, zoals de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek. Je kunt ze combineren. Het urencriterium is voor de mkb-winstvrijstelling niet de toegangsvoorwaarde, maar voor de zelfstandigenaftrek wel.
Wie heeft recht op de vrijstelling?
In het algemeen heb je recht op de mkb-winstvrijstelling als je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. Dat geldt onder meer voor:
- zzp'ers met een eenmanszaak;
- ondernemers in een vof of maatschap, voor hun eigen aandeel in de winst;
- ondernemers die hun onderneming naast een baan runnen.
Het hangt af van je situatie of je ondernemer bent voor de Belastingdienst. Daarbij kijkt de Belastingdienst onder meer naar de vraag of je zelfstandig werkt, voor eigen rekening en risico, en met het oogmerk winst te maken. Inkomsten uit werk dat de Belastingdienst als resultaat uit overige werkzaamheden ziet, vallen buiten de regeling.
Ben je directeur-grootaandeelhouder (dga) van je eigen bv? Dan telt de winst van die bv niet mee voor de mkb-winstvrijstelling, want de bv betaalt vennootschapsbelasting. Je salaris als dga valt ook niet onder de regeling, omdat het loon uit dienstbetrekking is.
Zo wordt de vrijstelling berekend
De berekening verloopt in een vaste volgorde. Het is belangrijk dat je de ondernemersaftrek eerst van je winst afhaalt en pas daarna de vrijstelling berekent.
| Stap | Wat gebeurt er |
|---|---|
| 1 | Je bepaalt je winst uit onderneming (omzet min zakelijke kosten en afschrijvingen) |
| 2 | Je trekt de ondernemersaftrek af, bijvoorbeeld zelfstandigenaftrek en startersaftrek. In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek € 1.200 en de startersaftrek € 2.123. Voor beide gelden voorwaarden, waaronder het urencriterium. |
| 3 | Over de winst na ondernemersaftrek bereken je het vrijgestelde percentage van 12,7% in 2026 |
| 4 | Het resultaat trek je af. Wat overblijft is je belastbare winst uit onderneming |
Je belastbare winst komt in box 1 van de inkomstenbelasting terecht, samen met eventueel loon of een uitkering. Het tarief hangt af van je totale inkomen in box 1. In 2026 gelden voor mensen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt drie belastingschijven: 35,75% over het inkomen tot en met € 38.883, 37,56% over het inkomen van € 38.884 tot en met € 78.426 en 49,50% over het inkomen daarboven. Het belastingvoordeel van de mkb-winstvrijstelling is in 2026 beperkt tot maximaal 37,56%.
Om duidelijk te maken hoeveel deze vrijstelling kan schelen, neem ik een fictieve freelancer met een jaarwinst van € 50.000. Stel dat deze freelancer recht heeft op zowel de zelfstandigenaftrek van € 1.200 als de startersaftrek van € 2.123. Na deze aftrekposten blijft € 46.677 over. Daarover wordt de mkb-winstvrijstelling van 12,7% berekend. Dat is afgerond € 5.928. De belastbare winst daalt daardoor naar ongeveer € 40.749. Zonder deze vrijstelling zou er dus over bijna € 6.000 extra belasting worden berekend. Hoeveel belasting je daadwerkelijk bespaart, hangt af van je totale inkomen en de toepasselijke belastingtarieven.
Wanneer geldt de vrijstelling niet of beperkt?
Een aantal situaties verdient extra aandacht:
- Je maakt verlies. De vrijstelling werkt op winst. Bij een verlies levert de regeling geen extra voordeel op. Een verlies kun je wel verrekenen met andere jaren, binnen de wettelijke regels. In 2026 mag je een verlies uit box 1 verrekenen met positief inkomen uit de drie voorafgaande jaren en de negen volgende jaren. Een ondernemingsverlies wordt eerst verrekend met eventuele andere positieve inkomsten in box 1 van hetzelfde jaar. De mkb-winstvrijstelling verkleint bij verlies het fiscale verlies met 12,7%.
- Je bent geen ondernemer voor de inkomstenbelasting. Dan heb je ook geen recht op de vrijstelling. Dat kan bijvoorbeeld gelden bij werk dat in de praktijk meer op loondienst lijkt.
- Je hebt een bv. De regeling geldt alleen voor de inkomstenbelasting en niet voor de vennootschapsbelasting.
- Je stopt met je onderneming. Bij stoppen gelden aparte regels voor de stakingswinst. Laat je hierover adviseren.
Wil je weten hoe de vrijstelling uitpakt bij jouw combinatie van inkomsten, bijvoorbeeld een baan met een bijbaantje als ondernemer? Vraag het dan aan een belastingadviseur of aan de Belastingdienst.
Praktisch: zo zorg je dat je de vrijstelling krijgt
Je hoeft niets aan te vragen, maar je kunt er wel voor zorgen dat alles klopt. Zo ga je te werk:
- Houd een goede administratie bij. Bewaar facturen, bonnetjes en bankafschriften, zodat je winst klopt.
- Vul je winst correct in. In de aangifte inkomstenbelasting geef je je winst uit onderneming op. De mkb-winstvrijstelling wordt daarna in de aangifte meegenomen.
- Controleer de berekening. Kijk na of de vrijstelling is toegepast, vooral als je met boekhoudsoftware of een boekhouder werkt.
- Overweeg een voorlopige aanslag. Met een voorlopige aanslag kun je al tijdens het jaar rekening houden met je verwachte winst, ondernemersaftrek en vrijstelling. Zo betaal je niet te veel vooruit.
- Wees alert op wijzigingen. Percentages en regels kunnen elk jaar anders zijn. Check ze voor je je aangifte doet.
Wat ik bij het controleren van een belastingaangifte belangrijk vind, is dat je niet alleen naar het uiteindelijke bedrag kijkt dat je moet betalen. Ik zou ook willen zien hoe de belastbare winst is opgebouwd. De mkb-winstvrijstelling wordt automatisch berekend, maar dat betekent niet dat je de uitkomst zomaar moet overnemen. Vooral wanneer je naast je onderneming nog andere inkomsten hebt, is het verstandig om te controleren of alle aftrekposten goed zijn verwerkt. Daarom zou ik de berekening van de boekhouder altijd even naast mijn eigen winstoverzicht leggen. Niet omdat ik verwacht dat er fouten worden gemaakt, maar omdat ik wil begrijpen waar mijn belastingaanslag op gebaseerd is.
Veelgestelde vragen
Moet ik de mkb-winstvrijstelling aanvragen?
Nee. De Belastingdienst past de vrijstelling toe in je aangifte inkomstenbelasting, mits je ondernemer bent en winst maakt. Controleer wel of de vrijstelling in je aangifte of aanslag is verwerkt.
Heb ik het urencriterium nodig voor de mkb-winstvrijstelling?
Nee, het urencriterium is niet de voorwaarde voor deze vrijstelling. Je moet wel ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting. Voor de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek geldt het urencriterium wel. In 2026 moet je daarvoor doorgaans minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteden. Meestal moet je daarnaast meer tijd aan je onderneming besteden dan aan andere werkzaamheden, tenzij een uitzondering van toepassing is.
Geldt de mkb-winstvrijstelling ook voor mijn bv?
Nee. De regeling geldt alleen voor ondernemers in de inkomstenbelasting. Een bv betaalt vennootschapsbelasting en heeft eigen regels. Ook het salaris dat je als dga uit je bv ontvangt, valt niet onder de mkb-winstvrijstelling.